Trong 9 tháng đầu năm 2010, Văn phòng Tư vấn và Khiếu nại Người tiêu dùng thuộc Hội tiêu chuẩn và Bảo vệ quyền lợi Người tiêu dùng Đồng Nai đã hòa giải thành công 18 vụ khiếu nại liên quan đến các lĩnh vực: điện thoại, bảo hiểm, dịch vụ truyền hình cáp… góp phần lên tiếng, đòi lại quyền lợi cho người tiêu dùng trước sự gian dối của nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ trên địa bàn tỉnh.
Ông Lê Xuân Trường - Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, thư ký của Hội cho biết: Trong năm 2010 Hội đã phối hợp với Sở Khoa học Công nghệ, 11 huyện, thị, thành phố trên toàn tỉnh tổ chức các lớp tập huấn phổ biến Nghị định 55 của Chính Phủ về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để hướng dẫn người tiêu dùng biết về quyền lợi, các bước, các thủ tục khiếu nại khi gặp phải các vấn đề về hàng hoá, dịch vụ kém chất lượng.
Bên cạnh đó, Hội cũng đã tiến hành làm việc với Tổng Công ty Cao su Đồng Nai về kế hoạch thành lập Hội Bảo vệ người tiêu dùng trong công ty. Ông Trường lý giải: “Công ty Cao su Đồng Nai là một trong những công ty có số lượng công nhân rất lớn, khoảng 13.000 người rãi khắp các huyện trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là vùng sâu vùng xa, do vậy nếu dự án này thành công sẽ góp phần đưa hoạt động của Hội hiệu quả hợn nữa. Ảnh hưởng của Hội sẽ lan rộng, nhất là ở những khu vực xa thành phố, nơi đa phần người dân còn chưa ý thức được quyền lợi và cũng chưa biết cách để bảo vệ quyền lợi của mình trong tiêu dùng”.
Theo ông Trường, nếu nói rằng, người tiêu dùng là người mua, sử dụng các hàng hoá, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng sinh hoạt của cá nhân, gia đình, tổ chức thì hầu như mọi công dân Việt Nam đều là người tiêu dùng. Mục tiêu nói chung của Hội là không chỉ bảo vệ quyền lợi của bản thân hội viên mà nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của đông đảo người tiêu dùng. Tuy nhiên hoạt động của Hội hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn, do vậy đẩy mạnh chất lượng hoạt động Hội, nâng cao hiệu quả tuyên truyền đến người tiêu dùng về chức năng, nhiệm vụ của Hội là rất cần thiết.
Nguyên nhân là do trong bối cảnh hiện tại, khi trong xã hội còn rất nhiều vấn đề bất cập liên quan đến lĩnh vực tiêu dùng như hàng gian, hàng nhái, hàng kém chất lượng… thì nhiều người tiêu dùng Việt Nam vẫn còn mơ hồ trong việc xác định quyền lợi của mình khi sử dụng các hàng hoá, dịch vụ do nhà sản xuất cung cấp. Trường hợp gặp phải hàng gian, hàng nhái, hàng kém chất lượng, nhiều người tiêu dùng đều “tặc lưỡi cho qua” hoặc tự giải quyết với nhà cung cấp mà chưa có động thái trình báo với các cơ quan chức năng hoặc tổ chức bảo vệ quyền lợi của mình. Trong khi doanh nghiệp lại rất khôn khéo bằng việc đưa vào hợp đồng sử dụng dịch vụ những điều khoản có lợi cho mình mà người tiêu dùng lại chủ quan chỉ xem qua rồi ký tên. Dẫn đến khi có chuyện xảy ra thì người tiêu dùng phải chịu thiệt thòi phần lớn về phía mình. Đặc biệt là trong các hợp đồng sử dụng dịch vụ như: internet, truyền hình cáp, điện thoại, bảo hiểm…
Ông Trường lấy ví dụ: “Khi có hợp đồng thoả thuận sử dụng dịch vụ, người tiêu dùng hầu như chỉ xem xét hợp đồng rất qua loa, dẫn đến chất lượng dịch vụ, số lượng dịch vụ không giống như quảng cáo ban đầu mà doanh nghiệp đưa ra trong khi số tiền chi trả vẫn phải đảm bảo theo đúng như trong hợp đồng dẫn đến quyền lợi của người tiêu dùng bị xâm phạm. Do đó, người tiêu dùng cần lưu ý hơn trong vấn đề này”.
Mặc dù hoạt động của Hội rất quan trọng, có tầm ảnh hưởng rất lớn đến nhiều đối tượng khác nhau trong xã hội, tuy nhiên hiện nay vẫn còn một số vấn đề cần phải nhìn nhận như: Hội không có kinh phí để hoạt động, tất cả cán bộ đều làm công tác kiêm nhiệm, không có văn phòng, trụ sở riêng…“Đa số anh em làm công tác Hội đều vì cái tâm với người tiêu dùng chứ hoàn toàn không được hưởng bất cứ một quyền lợi gì khi làm việc. Về lâu dài, đây là điều cần phải xem xét mới có thể nâng cao thật sự chất lượng hoạt động của Hội” – Ông Trường nói.
Ông Trường cho biết thêm, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng là một tổ chức xã hội, đại diện về phía người tiêu dùng tổ chức hoà giải khi người tiêu dùng và nhà sản xuất, cung cấp dịch vụ hàng hoá có mâu thuẫn. Không có chức năng của một cơ quan chức năng, có quyền điều chỉnh hành vi về mặt pháp lý nên nhiều vụ cũng rất căng thẳng. “Cây gậy” của Hội là có thể đưa thông tin lên truyền thông đại chúng. Nhà sản xuất sợ ảnh hưởng đến uy tín nên phải chấp nhận chứ về lý chưa chắc người tiêu dùng đã thắng được doanh nghiệp trong cuộc tranh cãi mặc dù rõ ràng quyền lợi của họ bị xâm phạm.
Hạn chế của người tiêu dùng Việt Nam so với người tiêu dùng thế giới là họ không chỉ vì lợi ích riêng tư khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ mà còn vì quyền lợi chung của cộng đồng người tiêu dùng. Khi xảy ra sự cố người tiêu dùng nước ngoài thường báo cho Hội để không chỉ để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà để Hội còn có các cơ sở dữ liệu về các vấn đề đang tồn tại trên lĩnh vực tiêu dùng để Hội có tiếng nói với các cơ quan chức năng điều chỉnh.
Điển hình như Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam thời gian qua đã làm mạnh mẽ về chất lượng dây điện khi dây điện trên thị trường có vấn đề, Hội đã mua mẫu đem thử nghiệm và kiến nghị với Bộ Khoa học - Công nghệ, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng mở chiến dịch kiểm tra, kiểm soát chất lượng dây diện trên thị trường. Đây cũng là một động thái, một hướng đi phù hợp trong xu thế hiện nay để vừa nâng cao hoạt động của Hội vừa giảm bớt gánh nặng, trách nhiệm, áp lực cho các cơ quan nhà nước có liên quan.
Ở Đồng Nai, trong quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ của mình, thời gian tới Hội sẽ đẩy mạnh công tác phát triển hội viên, nghiên cứu đề xuất điều chỉnh một số điều lệ Hội cho phù hợp với tình hình thực tế hiện nay để vừa hoạt động hiệu quả vừa tuyên truyền rộng rãi trong người dân, làm tốt hơn nữa nhiệm vụ cùng đồng hành với người tiêu dùng.
T.Tuệ - N. Thương (Theo VINASTAS)
|