Chủ trì hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên yêu cầu ngành Công Thương, DN, các tham tán thương mại tập trung vào nhu cầu, tiềm năng của địa phương, tìm biện pháp để thúcđẩy hỗ trợ xuất khẩu, tìm cách vượt rào cản thương mại và tìm kiếm thị trường cho DN.
Bà Nguyễn Thị Hồng - Phó chủ tịch UBND TP.HCM, đồng chủ tọa hội nghị - cho biết: TP.HCM hiện đóng góp 1/5 tổng sản phẩm quốc nội, gần 1/3 giá trị sản xuất công nghiệp, gần 1/3 kim ngạch xuất khẩu và thu hút 35% tổng dự án FDI của cả nước. Về thương mại, thành phố có mối quan hệ với 228 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhiều doanh nghiệp (DN) đã mở văn phòng đại diện thương mại ở nước ngoài và chính quyền thành phố luôn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đại diện, đặc biệt là tham tán thương mại. Các cơ quan đại diện thương mại tại nước ngoài là cầu nối, giúp tham mưu, dự báo về xu thế thị trường, hỗ trợ sản phẩm, thương hiệu của Việt Nam thâm nhập thị trường các nước, đồng thời là bạn đồng hành của DN trong việc giải quyết các vướng mắc, tranh chấp về thương mại với đối tác. Tuy nhiên để thực sự là cầu nối cho hàng Việt đi xa”, bà Nguyễn Thị Hồng đề nghị thương vụ và các địa phương lập cơ chế thông tin, cập nhật thông tin hai chiều. Theo đó thành phố sẽ cung cấp định kỳ về tình hình đầu tư, các DN cần tìm đối tác, phía cơ quan đại diện ở nước ngoài sẽ cung cấp thông tin về thị trường sở tại. Ngoài thông tin tổng quát về tình hình kinh tế chính trị, các cơ quan đại diện cần cung cấp chi tiết về từng nước, nhóm hàng, đối tác kinh tế quan trọng, những quy tắc về thương mại như kiểm dịch, thuế quan, rào cản thương mại, thị hiếu, tiềm năng... để DN trong nước nắm bắt cụ thể.
Hiệp hội Cao su Việt Nam là đơn vị được hưởng lợi khá nhiều từ các tham tán thương mại trong việc tìm thị trường, đối tác để xuất khẩu. Năm 2012, dự báo ngành cao su sẽ gặp rất nhiều khó khăn, vì vậy, Tổng thư ký Hiệp hội Cao su Việt Nam - bà Trần Thị Thúy Hoa kiến nghị, các thương vụ và tham tán thương mại cần giúp các hiệp hội, DN cập nhật thông tin nhanh về tình hình kinh tế, thị trường, nhu cầu nhập khẩu của các nước sở tại, giới thiệu khách hàng, đồng thời phổ biến qua trang tin điện tử của Bộ Công Thương những chính sách về thuế, thủ tục hải quan, hình thức thanh toán an toàn, tập quán thương mại để hỗ trợ DN.
Ông Phạm Việt Bắc- PGĐ Sở Công Thương TP. Cần Thơ đề xuất, các cơ quan thương vụ tiếp tục xác định, cung cấp thông tin cho DN về các rào cản, các khó khăn chủ yếu cản trở hàng Việt Nam xuất khẩu. Cung cấp những thông tin về các mặt hàng của Việt Nam còn tiềm năng nhưng chưa phát huy được tối đa ở thị trường các nước. Bên cạnh đó, những thuận lợi, khó khăn của các đối thủ cạnh tranh ở thị trường nước ngoài.
Công ty TNHH Vinh Phát hiện là DN hàng đầu về xuất khẩu gạo ở miền Tây Nam Bộ với công suất 300.000 tấn/năm. Đơn vị này cũng là DN sản xuất gạo đồ đầu tiên tại Việt Nam. Tuy nhiên, đại diện Công ty Vinh Phát nói rằng, dù năm 2011 xuất khẩu đến 7 triệu tấn gạo nhưng chưa thể vui do giá lúa gạo bán ra còn thấp. Để người nông dân no ấm đồng thời nâng tầm giá trị hạt gạo Việt Nam trên thương trường quốc tế, dứt khoát phải đầu tư vào khâu trồng giống lúa mới chất lượng cao. Các tham tán thương mại cũng cần hỗ trợ DN nhiều hơn trong khâu tiếp thị, trong đó khâu dự báo về thị trường là quan trọng.
Đại diện cho cộng đồng DN tỉnh Đồng Nai, ông Châu Minh Nguyện- PGĐ Sở Công Thương tỉnh Đồng Nai- nhìn nhận, hoạt động xuất nhập khẩu của các DN trên địa bàn gặp nhiều khó khăn, nhất là chậm nắm bắt thông tin, DN phối hợp với các thương vụ chưa chặt chẽ. Thực tế thời gian qua, các DN chưa tiếp cận được nhiều với tham tán thương mại các nước, nhất là các DN nhỏ và vừa. “Tuy kim ngạch xuất khẩu của Đồng Nai có tăng qua các năm nhưng hiệu qủa chưa cao, do chưa khai thác được thông tin về thị trường xuất khẩu”- ông Châu Minh Nguyện nói.
Ông Nguyễn Văn Hữu- PGĐ Sở Công Thương tỉnh Bình Dương- đề xuất, các tham tán thương mại cần hỗ trợ DN Bình Dương mạnh hơn trong khâu xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường để tiêu thụ các sản phẩm chủ lực của tỉnh thuộc ngành công nghiệp nhẹ, thủ công nghiệp, hàng nông lâm thủy sản. Song, xuất khẩu cái gì, ở nước nào, số lượng nhiều hay ít thì các tham tán thương mại tại các nước rành hơn DN trong nước. Các thông tin này đến từ tham tán thương mại là rất có giá trị đến hoạt động xuất khẩu của DN, đặc biệt là các thị trường mới mở.
Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên ghi nhận các ý kiến của của ngành Công Thương các tỉnh, của các DN về những vướng mắc, bấp cập trong công tác xuất khẩu hàng hóa. Thứ trưởng hứa sẽ xúc tiến giải quyết nhanh những khó khăn, tồn đọng trong khâu phối hợp tìm kiếm thông tin thị trường, đối tác, hỗ trợ chính sách giữa DN với các cơ quan tham tán thương mại.