Cho thấy đã đến lúc Chủ tịch, Tổng giám đốc trong các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải đưa ra cách thức và lý do thuyết phục trước cơ quan chức năng, các cơ quan giám sát nhà nước mà họ đưa công ty đến thành công như: chiến lược công ty, cơ cấu phát triển sản phẩm mới, chiến lược marketing, thương hiệu, quản trị cắt giảm chi phí… trước khi ngồi vào vị trí ghế nóng này tại tập đoàn.
Nếu không, mọi nỗ lực của nhà nước dành cho họ quá nhiều tiền thuế của dân, các nguồn lực tài nguyên là một sự mạo hiểm rất lớn khi mà những lãnh đạo này không đưa ra được những luận cứ vững chắc mang lại sự thịnh vượng cho công ty, khi mà nơi đây cơ chế giám sát quản trị điều hành vẫn còn là một khoảng trống”. Ông Phùng Hoàng Cơ, chuyên gia về tư vấn quản trị, kiến nghị.
“Siêu” dự án và sự vội vã
Vấn đề đặt ra của ông Phùng Hoàng Cơ là có cơ sở. Trong đề án trình Chính phủ về việc “Xây dựng và khai thác tuyến vận tải khách - hàng cao tốc Bắc - Nam trên biển”, có tổng vốn đầu tư lên đến hơn 19.600 tỷ đồng.
Mục tiêu của đề án này là xây dựng hoàn chỉnh và đồng bộ tuyến vận tải hành khách, hàng hóa bằng đường biển trên tàu chuyên dụng (Ro-Pax). Chỉ riêng đội tàu Ro-Pax gồm 6 chiếc đã có tổng kinh phí lên đến 14.000 tỷ đồng, trong đó có 3 chiếc mua của các chủ tàu Italy, ba chiếc còn lại được đóng tại nhà máy đóng tàu của Vinashin.
Để lấy cơ sở thực tiễn cho “siêu” đề án trên, từ cuối năm 2007, Vinashin mua lại một con tàu Ro-Pax cũ của Italy với giá 60 triệu Euro (khoảng 1.300 tỷ đồng), hoạt động thử nghiệm trên tuyến vận tải biển Bắc – Nam.
Con tàu được đặt tên Hoa Sen này có sức chở 630 hành khách, 100 xe con và 153 xe container kích thước đến 40 feet (hơn 12,192 m), mỗi tuần chạy một chuyến khép kín, xuất phát từ cảng Cái Lân (Quảng Ninh), qua cảng Chân Mây (Thừa Thiên - Huế), đến cảng Nhà Rồng (TP.HCM) trong vòng 48 giờ và ngược lại.
Theo thuyết trình của Viện Khoa học công nghiệp tàu thủy, cơ quan được giao lập đề án, việc đầu tư cho đội tàu (6 chiếc) sẽ được hoàn tất trong 4 năm, từ cuối 2007 đến hết 2011. Theo đó, trong giai đoạn đầu, Vinashin sẽ mua tàu của các chủ để tận dụng lợi thế chi phí đầu tư, học hỏi kinh nghiệm quản lý khai thác tàu khách - hàng.
Tiếp đó, tự đóng mới tại các nhà máy đóng tàu trong nước, tăng cường tính chủ động và đẩy nhanh lộ trình nội địa hóa sản phẩm của ngành công nghiệp tàu thủy Việt .
Khoản vốn đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng được xây dựng trên cơ sở ba nguồn: phát hành trái phiếu (51%), vay thương mại (trên 42%) và vốn tự có (gần 7%). Đối với nguồn vốn vay từ trái phiếu, Vinashin dự kiến tổng khối lượng phát hành là 10.000 tỷ đồng, chia thành năm lần phát hành, mỗi lần 2.000 tỷ đồng, lãi suất 12% một năm.
Với nguồn vay thương mại, dự kiến từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước với tổng giá trị hơn 8.258 tỷ đồng, lãi suất 12% mỗi năm; gốc và lãi trả hàng năm, kỳ hạn 12 năm (ân hạn hai năm, trả gốc 10 năm).
Trí Nguyễn