Người nhiều lần cảnh báo về những dấu hiệu bất ổn trong hoạt động kinh doanh của các tập đoàn, lo ngại: “Nếu như Vinashin trong những năm vừa qua khảo sát kỹ thị trường vận chuyển nội địa và quốc tế, rồi đánh giá khả năng cạnh tranh của mình, đội ngũ chuyên gia…, việc đầu tư mới có ý nghĩa. Phải “liệu cơm gắp mắm”, mua nhiều mà không có khách hàng thì chỉ có chết”.
“Sẽ có rất ít doanh nghiệp dám đầu tư mua tàu nếu không có nguồn hàng. Cuối những năm 80, đầu 90 ở thế kỷ trước, từng có phong trào địa phương đua nhau mua loại phương tiện này, để rồi “đua nhau” phá sản vì không có khách”. Một nhà quản lý nhận xét.
Việc tàu Hoa Sen phải tạm dừng ngay trong giai đoạn chạy thử nghiệm vì không có khách là một minh chứng rõ nhất về tầm quản trị của lãnh đạo Vinashin.
Góc nhìn tương tự, ông Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho rằng, việc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước sử dụng vốn, tài sản, đất đai không hiệu quả, làm ăn thua lỗ… bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, song đáng chú ý nhất vẫn là việc chưa có sự chuẩn bị kỹ khi tổ chức mô hình này.
“Tên gọi thì thay đổi, còn phương thức quản trị thì chưa thay đổi bao nhiêu. Chính phủ nên tổ chức tổng kết và đánh giá toàn diện hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty để kịp thời chấn chỉnh”, ông Kiêm nói.
Chia sẻ ý kiến trên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Xuân nhìn nhận trong thời gian 5 năm gần đây, sự phát triển quá nhanh của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước vượt quá tầm quản lý, cũng như vượt quá khả năng điều hành của chính doanh nghiệp.
Vì vậy, nhiều người đã ví các tập đoàn, tổng công ty hiện nay như những cỗ máy khổng lồ mà khi chế tạo xong, người ta không thể kiểm soát được nó.
Ông Nguyễn Đình Xuân cũng nhận định, nhiều đơn vị hiện được xem như “chết”, song lại chưa làm thủ tục phá sản, giải thể theo đúng luật.
“Đây là điều đáng lo ngại, vì càng để lâu thì tài sản Nhà nước càng thất thoát, thua lỗ càng nhiều thêm, trong khi trách nhiệm của những người để xảy ra thua lỗ ngày một mờ nhạt, nhiều người “hạ cánh an toàn”, ông Xuân nói và đề nghị Chính phủ phải xử lý dứt điểm đối với những doanh nghiệp thua lỗ triền miên, làm rõ số vốn mất đi của những tập đoàn, tổng công ty đầu tư ngoài ngành, không hiệu quả.
Có lẽ những ý kiến trên không chỉ dành riêng cho Vinashin, mà đang cần thái độ cầu thị thật nghiêm túc từ những tập đoàn, tổng công ty nhà nước khác của Việt .
Trí Nguyễn