Hiện giá gạo đã tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm ngoái. Nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới là Philippin ngày 8/12 đã chấp nhận mua gạo chất lượng thấp vơi giá khoảng 630 USD/tấn, tăng 30% so với tháng trước và tăng gấp đôi so với mức 320 USD/tấn hồi đầu năm nay.
Sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2009-2010 dự kiến giảm lần đầu tiên trong năm nay trở lại đây, do mùa màng ở Ấn Độ bị ảnh hưởng bởi lượng mưa thấp nhất trong 4 thập kỷ qua, hàng loạt trận bão phá hủy mùa màng tại Philippin và hiện tường El Nino gây hạn hán triền miên tại một số nơi khác.
Nhà kinh tế Frederic Neumann, thuộc ngân hàng HSBC ở Hồngkông, nhận xét giá gạo sẽ tăng với tốc độ gần như hồi đầu năm 2008, với giá lên tới đỉnh điểm 1.000 USD/tấn hồi 4/08.
Tình trạng eo hẹp nguồn cung đã gây ra lạm phát giá lương thực tại châu Á, nơi gạo được coi là loại lương thực chủ chốt. Nhà kinh tế cao cấp Darren Cooper của Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế, có trụ sở tại Luân Đôn (Anh), cho rằng gạo là hàng hóa chính trị tại châu Á.
Khi giá gạo tăng, giới kinh doanh gạo lo ngại các nhà hoạch định có thể phản ứng lại bằng những biện pháp như hồi năm 2008, khiến giá gạo bị đẩy lên cao. Năm ngoái, các chính phủ tăng cường tích trữ lương thực trong kho và hạn chế xuất khẩu lương thực. Một số nhà giao dịch và hoạch định chính sách cho rằng cung và cầu đang mất cân đối tại thời điểm này. Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp Mỹ, tổng sản lượng gạo toàn cầu sẽ giảm xuống 432 triệu tấn niên vụ năm 2009-2010, trong khi cầu sẽ ở mức 437 triệu tấn. Do đó, các kho dự trữ sẽ giảm hơn nữa.
Tuy nhiên, theo một số nhà kinh doanh gạo khác, mối lo sợ đang bị thổi phồng vì kho dự trữ của một sô nhà xuất khẩu gạo chính trên thế giới như Thái Lan vẫn còn nhiều, cho dù sản lượng gạo toàn cầu năm nay có suy giảm.
Ông Ben Savage, Giám đốc điều hành công ty môi giới gạo Jackson Son & Co, có trụ sở tại Luân Đôn, cho rằng giá gạo gia tăng chỉ xảy ra trong một thời gian ngắn. Các nhà giao dịch gạo nói chỉ trừ Philippin và Irắc là mua gạo nhiều, nhu cầu nhập khẩu gạo trên toàn cầu nói chung hiện vẫn yếu, và các nhà nhập khẩu gạo đánh cược rằng giá gạo sẽ giảm vào đầu năm tới.
Philippin có kế hoạch mua của 3 nhà thầu, mỗi nhà 600.000 tấn gạo trong tháng này, tương đương khoảng 6,5% lượng gạo mua bán giao dịch của thế giới vì nước này đang chạy đua xây dựng các kho dự trữ lương thực trước cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào cuối tháng 5/2010. Philippin tìm kiềm nguồn cung để mua, một phần vì lo ngại Ấn Độ có thể sẽ phải nhập khẩu gạo lần đầu tiên trong 20 năm qua do thời tiết quá xấu ảnh hưởng đến nông nghiệp nước này. Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng gạo của Ấn Độ niên vụ năm 2009-2010 sẽ giảm hơn 16%.
Thông tin thêm
Ấn Độ:Dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu gạo và lúa mỳ
Ấn Độ cho biết nước này đang dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu gạo và lúa mỳ, cho phép các sản phẩm hữu cơ của hai loại nông sản này được bán ra nước ngoài.
Theo thông báo trên, Ấn Độ đã cấm xuất khẩu lúa mỳ từ năm 2007 và cấm xuất khẩu gạo từ đầu năm ngoái. Trước lệnh cấm này, xuất khẩu gạo hữu cơ (không phải là loại bas- mati) của Ấn Độ đạt 10.000 tấn/năm, trong khi xuất khẩu lúa mỳ đạt 5.000 tấn/năm.
Tuần đầu này, chính phủ Ấn Độ thông báo các cơ quan thuộc chính phủ đã thu mua 12,8 triệu tấn gạo của nông dân trong nước kể từ ngày 1/10/09 khi niên vụ mới bắt đầu, tăng 4% so với cách đây một năm. Mức thu mua cao hơn niên vụ trước cho thấy khả năng Ấn Độ chưa cần thiết phải nhập khẩu gạo, cho dù thời tiết xấu nhất trong 37 năm qua đã khiến sản lượng nông nghiệp của Ấn Độ, trong đó có gạo, bị sa sút thảm hại.
Theo mạng tin “Thời báo kinh tế”, chính phủ Ấn Độ hiện không có kế hoạch nhập khẩu gạo vì vẫn đủ lượng gạo dự trữ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.